Curso de Expert* Universitari* en Xestión e Innovación Cultural na Universidade de Santiago de Compostela (2022-23)

Retos da xestión cultural no sector privado, con Emi Candal Bouzas, e cultura sustentable, con María Baqueiro

Por Neves Paz

Comezamos a xornada con Emi Candal Bouzas, socia fundadora da Soc. Cooperativa Urdime, un proxecto que xa ten 10 anos de percorrido. Nun primeiro momento foron 3 persoas no equipo e agora mesmo son 7. Á parte hai incorporacións puntuais de persoas atendendo a unha demanda extra de traballo nalgúns momentos do ano.

Como cooperativa de traballo asociado o obxectivo é “social”, é dicir, crear postos de traballo estábeis e coas condicións laborais adecuadas, de conciliación,… Por exemplo, o obxectivo non é o reparto de beneficios. A incorporación de novas socias faise logo dunha análise de viabilidade que garanta a estabilidade do xa conseguido.

A orixe da empresa está en 2012, cando moitas compañías teatrais, grupos de música tiveron que prescindir do persoal que lles levaba  a distribución. O xermolo de Urdime foi pois ofrecer eses servizos a varias destas empresas. Foron catro as que confiaron naquela proposta, ocupándose sobre todo ao principio da distribución.

A parte da xestión foi vista como un piar dos servizos desde o principio da empresa pois os axentes alleos á cultura (xestorías e outros) como norma xeral non coñecen o sector. Moi pronto naceu o deseño de productos culturais e tamén a xestión especializada en cultura.

Distribución, acción cultural e xestión son os eixos vertebradores aínda agora. Xestión ofrécese só  para proxectos cos que están vinculadas.

Retos e marcos

-A necesidade da profesionalización do sector (recoñecemento do sector, perfís profesionais, certificados de competencia, etc). Un problema que afecta ao sector privado e ao público e que é unha vella reivindicación da Asociación de Profesionais da Xestión Cultural.

– A dimensión das empresas. Noutro sector 7 sería un numero moi cativo de traballadoras mais non no eido cultural. Normalmente este labor recae nos ombros dunha persoa autónoma. A pandemia puxo fronte a un problema inmenso a persoas soas. Estase a pasar desde aquela en moitos casos dun modelo unipersoal a un modelo colectivo, en concreto á fórmula de cooperativa de traballo asociado.

Emi explícanos que os dous modelos laborais da economía social son as cooperativas de traballo e as sociedades laborais. Ela é da idea de que son modelos que funcionan ben no deseño de proxectos culturias pois posibilitan as tomas de decisión en horizontal.

Urdime defende a pertenza a redes. Forma parte de Espazo Coop (tamén de redes estatais) que os acompañou desde o nacemento e querían formar parte da maior parte de sociedades que puidesen  por consideralo conveniente para a rede na que participan e para a cooperativa mesma. Pon o exemplo tanxible e cotián do ámbito dos contactos. Algo que non se ve moito no sector cultural cando si se ve no resto dos sectores empresariais.

Concíbese o traballo como fornecedor de coñecemento das xentes do sector. Isto é un valor que se traduce nuns mellores servizos. Fala tamén Emi do descoñecemento, da falta de comunicación entre Administración e o sector e pon como exemplo a recente convocatoria de Territorio Cultura, que supón un investimento mínimo que este tipo de empresas non poden enfrontar e que acaban sendo acaparados por outras, alleas ao sector cultural, mais con economía suficiente para levalas a cabo

En Canto ao acompañamento económico, dúas bancas -Coop 57 e Tríodos- están no cerne de moitos proxectos culturais galegos tamén.

 

Temas que se trataron na conversa final

Na tanda de conversa fálase do funcionamento asembleario para a toma das decisión, de como é o día a día na empresa, da distribución do traballo, da exclusividade coas compañías, do traballo por Internet desde a casa mais da importancia do mantemento da presencialidade na oficina, de como o reparto de beneficios debe ir á formación e á, posíbel, creación de novos postos de traballo, e, finalmente, que quen  distribúe é un bo bolo. Volvemos entón ao labor conxunto de todos os axentes do percorrido do produto cultural. Os artistas contan como é cada público e cada espazo, e iso dálle unha información valiosísima ás xestoras.

 

A cultura sustentábel

A relatora desta parte da sesión é María Baqueiro, coordinadora do Pacto por unha Cultura Sustentable. A súa intervención ten, en palabras súas, dous mantras. A saber, MÁIS CULTURA MENOS MANUFACTURA e SEN CULTURA NON HAI DESENVOLVEMENTO SOSTÍBEL

Fixo un percorrido pola historia do “desenvolvemento sostíbel” (DS) para retrotraernos a Humboldt e despois ao estudo da ONU de 1987 sobre o impacto industrial no medio ambiente. Neste informe chamado O noso futuro común defínese o DS como a satisfacción “das necesidades da xeración presente sen comprometer a capacidade das xeracións futuras para satisfacer as súas propias necesidades”. Axiña vemos, a pouco que nos paremos a pensar ,que as necesidades varían no tempo e no lugar.

 

Instáuranse daquela tres piares na análise que son:

  • O desenvolvemento social
  • O desenvolvemento económico
  • A protección do medio ambiente.

A evolución equilibrada destes tres factores determinaría o DS. En 2001 Jon Hawkes di que a cultura é o cuarto piar da sostibilidade. A relatora considera que a cultura é o piar do resto da estrutura, non está ao mesmo nivel, senón que os sostén. Fala de cultura como “valores” pois hai outra vertente dela, a económica, que xa pertence ao piar do “desenvolvemento económico”.

En 200 anos a depredación sobre o planeta é enorme e non ten visos de cambiar. A cultura non pode pórse ao nivel dos ouros piares senón que deber ser o factor transversal, a súa base. Diante da pregunta de como podemos actuar nun problema global coma este a ONU publica en 2015 a AXENDA 2030. Ponse como obxectivo acabar coa pobreza e coa fame. Porén, a Axenda non incorpora a cultura como axente de DS a pesar do traballo desenvolto pola UNESCO, cuxa trascendencia dentro do ente supraestatal quedaría de manifesto e foi obxecto de moita crítica.

Apúntase como positivo que por vez primeira se dialogou con axentes sociais involucrados.

 

Que facer dende o sector cultural?

Asumir os retos da sostibilidade, formarse, definir estratexias integrais, adoptar boas prácticas, crear redes e alianzas, incorporar aos concursos e licitacións públicas os criterios de sostibilidade.

Apúntanse varias razóns para esta liña de actuación: reduce o impacto negativo, aforra diñeiro, cambia e mellora a nosa relación co planeta, proxecta boa imaxe, inspira a creatividade e a innovación, permite acceder a patrocinios, sensibiliza todas as partes involucradas no proxecto sobre a necesidade de actuar de xeito responsábel.

Como subsectores e axentes implicados están os vinculados ao patrimonio cultural material, ao inmaterial, artes escénicas e visuais, musicais, cine e audiovisual, literatura e edición, arquitectura e deseño, medios dixitais, publicidade creativa e medios de comunicación.

Son grupos de interese as Administracións públicas, os públicos, as creadoras, as entidades patrocinadoras e colaboradoras, os equipos de producción e quen suministran servizos.

 

O ITINERARIO DA XESTIÓN SOSTÍBEL desenvolve, amplía, os seguintes puntos: compromiso, habilidades, diagnose, política, obxectivos, accións, avaliacións e divulgación. Isto implica entre outras cousas: involucrar os equipos, unha formación continua, a identificación de problemas, a individualización das áreas de acción, os principios que se asumen, establecer obxectivos, actuar, medir resultados…

Tres, dous, un… acción!

Na área do SOCIAL hai que atender a seguridade, condicións laborais, impacto na comunidade, igualdade, accesibilidade, diversidade, grupos de interese e alianzas.

Na MEDIOAMBIENTAL debe terse en conta estes eixos onde moverse desde un punto de vista do DS: emprazamento, enerxía, transporte, auga, alimentación e residuos.

No ECONÓMICO os puntos fulcrais serían o apoio á economía local, o modelo de negocio, a innovación, o cumprimento da lexislación e a transparencia.

COMUNICACIÓN. Como podemos supoñer esta é unha parte da acción moi importante. Cómpre pór en valor a conversa e o diálogo e non falar tanto de datos cuantitativos como dos cualitativos. Cómpre non contar todo, centrarse no importante e mirar se se está a progresar ou non con esa acción.

Vemos ao alumnado do Curso en primeiro plano, escoitando atentamente a Cristina Farinha, que está de pé ao fondo da aula. Cristina fala de Europa e a súa visión da cultura como factor de desenvolvemento territorial. Un ámbito no que ela é especialista

Patrimonio, cultura e desenvolvemento territorial. Unha visión europea, con Cristina Farinha

As miñas reflexións: evolución, cultura e compromiso

Por María Faltri

Parte 1: Evolución e Cultura, un ser vivo que medra chamado Europa Creativa

Dende a miña pel, de nena filósofa, adolescente que alucinou co ciclo xeolóxico e bióloga universitaria que somentes traballou cantando e bailando nos escenarios, chego a este curso tan estimulante e a unha ponencia en concreto que escollín por un título que non amosaba o que dentro había. Pero todo chega no seu momento, e así o fixo Cristina Farinha, desplegando unha serenidade e profesionalidade moi inspiradoras. Emocioneime na súa charla porque levoume a un lugar onde puiden atoparme.

E deste xeito, comezo o que son as miñas reflexións.

Europa non é máis que o reflexo dos habitantes do seu territorio. Sociedades cada vez máis evolucionadas e conscientes, con maior capacidade de reflexión. En cada xeración trocan as premisas, pois as necesidades de cada comunidade varían en función do entorno no que se atopan.

Identificar as necesidades, sustentar a saúde e propiciar a confortabilidade son obxectivos de calquera sociedade dende os primeiros homínidos que habitaron as cavernas ata a actual Europa con fondos multimillonarios.

Non se pode entender a Cultura sen comprender a evolución da nosa especie dentro do reino animal. Do mesmo xeito que non se poden entender os proxectos europeos sen comprender que forman parte dun plan superior chamado maduración social.

A vida sobre o Planeta Terra foi construíndo tecidos cada vez máis complexos dende aquel primer ser unicelular ata a actual cidadanía europea con dereitos e obrigas.

O proxecto Europa Creativa, do que nos falou Cristina, vai urdindo un entramado de fíos que pretenden ser oportunidades para desenvolver ideas que transformen a sociedade, amplificando a capacidade de análise, de reflexión, onde atopar puntos de encontro entre as diferentes identidades, capaces de xerar terreos fertis onde xermolen iniciativas multiculturais.

A cultura actúa como compostadora orgánica, otorgando a capacidade de medrar con saúde e de xeito holístico ás sociedades convivintes.

Na actualidade, a autodeterminación individual, que libere de estereotipos e permita acadar o propio ser, é o proceso máis relevante dos que nos toca abordar. E ten como chave que abra as cancelas, a verdade e o autocoñecemento.

Empatía, respeto, cooperación, igualdade, identidade, son palabras que deben etiquetar os novos programas que aspiran a formar parte dunha Europa Creativa. O procesos para acadar os desexados fondos que nutran as nosas propostas, presentan barreiras que a priori poden resultar dificultosas de superar:

  • Redactar un bo proxecto, que plasme o embrión da nosa idea e a súa capacidade de aflorar, non é tarefa doada. Aprender a linguaxe e modus operandi destes circuítos pode ser un proceso que leve anos de investigación e un esforzo económico previo.
  • Adecuar o noso proxecto para unha correcta concreción do mesmo en competencia con outros parceiros que tamén aspiran a ditos fondos, buscando as posibles rutas dentro doutros programas fora do ámbito cultural, ( agricultura, pesca, cooperación,..) onde poden aparecer as nosas oportunidades
  • Acadar socios que compartan o noso proxecto é una das premisas obrigatorias para acceder a estos fondos, precisamos de aliados doutros países para comezar unha carreira profesional chea de oportunidades pero que demanda un alto nivel de compromiso e dedicación sen garantías de éxito.

Como conclusión desta primeira parte da ponencia de Cristina Farinha direi que Europa Creativa é un fondo de axudas para proxectos multiculturais, preparado para recibir propostas que axuden a desenvolver unha Europa comprometida coas persoas e a súa contorna.

Máis aló dunha visión idealista gubernamental, a miña opinión é que as persoas, e a nosa creatividade  e capacidade de amar, avanzan inevitablemente grazas á nosa evolución como especie, cara a unha realidade onde nos autodeterminemos e sexamos libres sen distincións.

A cultura é o que levas dentro do teu corazón,

a túa casa, a túa terra

e tamén a

túa razón !

Todos os días son victoria, e victoria somo nós!¡

 

Parte 2: As Capitais Europeas da Cultura, sementando compromiso.

Cando escoitamos capitais da cultura inevitablemente pensamos nos mausoleos arquitectónicos que destacaron nas últimas décadas. Grandes edificacións carentes de proxectos sólidos que xustifiquen a súa existencia. Os prexuízos estaban aí cando Cristina comezou a falar do proxecto de Braga27, e teño que recoñecer que o meu parecer mudou mentres avanzou a exposición do proxecto.

A Unión Europea promove esta iniciativa cunha serie de premisas que garanten os obxectivos da mesma: promover a riqueza e a diversidade das culturas europeas e a comunicación entre elas. Unha das premisas que sinala que esta proposta de capitais culturais é sustentable é que obriga ás candidatas a artellar un proxecto aprobado polo goberno local, que defina as políticas culturais de cada localidade, conta pendente na maioría das cidades grandes, medianas e por suposto pequenas, sendo os orzamentos locais os que aportan maior cuantía para desenvolver cultura.

Aquelas cidades que pretender optar a capital europea teñen que empezar a construír un sólido proxecto comezando pola base, o que asegura que, a pesar do veredicto final, son moitas as cidades que promoveron mellores prácticas culturais grazas ao impulso desta carreira.

O meu gusto polo símiles coa natureza, lévame a imaxinar un terreo ermo, onde con dificultade medran plantas de escaso valor. Este é o terreo no que está acostumada a moverse a nosa querida amiga Cultura, pero este proxecto de cidades culturais, actúa coma bolas de microorganismos esenciais que se lanzan para reactivar a vida nun monte despois do devastador lume, propiciando que por si mesmo reactive o ciclo vital.

En cada país son varias as cidades que compiten polo nomeamento, propiciando un traballo de reflexión, organización e programación que axiliza o traballo do xector cultural dun xeito que doutro modo non tería sido.

En concreto, Braga27 mostrou un alto nivel de traballo que, independentemente do resultado final chegado o momento, colleitará as benzóns da sembra consciente, refrescando a faciana da cidade, propiciando a capacidade de análise para atopar puntos de encontro dentro das novas realidades multiculturais, en convivencia co pasado reciente.

O cambio de era xa está aquí, e a candidatura de Braga 27 non é allea a este novo paso da evolución social, marcando como eslogan da súa campaña a palabra contemplación.

A industria deu paso á tecnoloxía, e agora que xa estamos cargados de equipamento cómpre parar para reflexionar, e a espiritualidade preséntase como un lugar común onde poder atopar empatía, verdade e serenidade.

Emocionoume descubrir que a vangarda cultural camiña cara a un templo onde poder practicar a contemplación.

Todos os días son victoria, e victoria somo nós!

 

Obrigada, Cristina!

 

O alumnado do Curso traballa en pequenos grupos. Alberto García, en primeiro plano, fala cun dos grupos. A sesión está orientada a como desenvolver unha cultura trasnformadora e que implique á comunidade

A dimensión sociocultural e transformadora da cultura. Con Alberto García

Por María Hernández

O venres  4 de novembro visitounos Alberto García, técnico de Cultura do Concello de Boiro. A súa longa traxectoria dedicada á cultura é razón de peso para que o Curso de Expert* Universitari* conte dende as primeiras edicións coa súa presenza, por isto, Alberto iniciou a sesión agradecéndolles o convite un ano máis ao equipo organizador do curso.

Comentounos que esta visita é moi positiva para el porque obrígao a pararse no tempo e facer un traballo de reflexión que despois materializa na presentación que nos ofrece ao alumnado. Reflexións como…  Cara a onde imos? Que debemos facer?…  Buenismo bien, unha visión social da cultura é o título da presentación que preparou para esta edición do curso.

A sesión dividiuse en dúas partes, unha primeira parte máis teórica e unha segunda máis práctica e participativa na que traballamos en grupos.

 

Primeira parte da sesión

Toma como punto de partida o parón que supuxo a pandemia para o emerxer cultural ao que estábamos acostumados e explica como, unha vez que se foi instalando a normalidade, se retomou a actividade cultural cun exceso de ansia e un ritmo insán.

Avoga pola democratización da cultura como obxectivo fundamental e fala da cidadanía como lugar obrigado no centro do sistema cultural en contra da visión económica que quere eclipsar o sistema.

 

Alberto sitúanos nos antecedentes do marco legal da cultura e enumera os artigos onde está presente, así atopámola no ámbito autonómico no Estatuto de Autonomía de Galicia, no ámbito estatal na Constitución Española e de modo universal na Declaración Universal dos Dereitos humanos.

Estatuto de Autonomía de Galicia

Artigo 4.

Corresponde aos poderes públicos de Galicia promover as condicións para que a liberdade e a igualdade do individuo e dos grupos no que se integran sexan reais e efectivas, remover os obstáculos que impidan ou dificulten a súa plenitude e facilitar a participación de todos os galegos na vida política, económica, cultural e social.

Constitución Española de 1978

Artigo 9.2.

Corresponde aos poderes públicos promover as condicións para que a liberdade e a igualdade do individuo e dos grupos en que se integra sexan reais e efectivas; remover os obstáculos que impidan ou dificulten a súa plenitude e facilitar a participación de todos os cidadáns na vida política, económica, cultural e social.

Artigo 44

Os poderes públicos promoverán e tutelarán o acceso á cultura á que todos teñen dereito.

Declaración Universal dos Dereitos Humanos

Artigo 27

Toda persoa ten dereito a tomar parte libremente na vida cultural da comunidade, a gozar das artes e a participar no progreso científico e nos beneficios que del resulten.

 

Segundo a lei, o Estado debe garantir o acceso á cultura e a Administración debe traballar nese camiño de cumprimento da lei actuando de mediadora, por isto Alberto incide na participación social como ferramenta fundamental para lograr que a cidadanía ocupe ese lugar preferente. De forma moi gráfica e coidada, a presentación vainos facendo un percorrido por momentos transformadores da cultura que Alberto quere destacar, como os seguintes:

 

Gráfico que retrata a cultura transformadora en diferentes momentos: das casas da cultura de Andrè Malraux ata o actual da cultura sustentable, pasando pola participación cidadá dos anos 70, o colonialismo cultural americano dos 80, o impulso tecnolóxico do 2000 e o 15M

 

– O francés André Malraux como precursor das casas da cultura descentralizadas de París co fin de fortalecer unha conciencia nacional francesa e afastarse da industria cultural americana.

– Os anos 70 como punto álxido da participación cidadá na cultura.

– Os anos 80, anos do colonialismo cultural americano nos que a cultura tiña que ser produtiva.

– Anos 2000, estamos ante un momento determinante no que a tecnoloxía o cambia todo e faise imprescindible actualizarse.

15M, momento de protesta e participación cidadá no que a moda era falar de cultura e cidadanía.

– Momento da sustentabilidade no que se empezou a falar da cultura sustentable cunha visión social.

 

 Segunda parte da sesión

Chega o momento de preguntarnos … en que momento estamos agora? Para quen, con quen, onde, con que obxectivos, perfil e metodoloxía queremos traballar? Cultura e territorio: como relacionar o noso proxecto coa contorna / iniciativas cidadás / como conecto a esfera pública coa comunitaria e a privada. Cultura e participación: ofrecer espazos de encontro para tomar decisións / Facilitar o proceso previo de coparticipación. Escoitar as necesidades da contorna.

Alberto proponnos un exercicio de introspección a través dunha serie de preguntas que poderiamos aplicar nos nosos proxectos.

 

Cartaz de letras negras sobre fondo azul no que detallas unha serie de preguntas para saber se o noso proxecto se enmarcaría no que entendemos por cultura transformadora. Entre elas se integra a colectivos do territorio, se as decisións son colectivas, se contempla un proceso educativo ou se favorece a igualdade e  a integración

 

Unha vez que remata a presentación, xuntámonos nos grupos que xa temos establecidos e Alberto asígnanos eventos xa realizados e encoméndanos facer o traballo dunha auditora.

 

Alberto deixounos clara a súa postura, elixe o camiño de xerar espazos de participación, elixe inverter os papeis e que sexa a propia cidadanía a xeradora de cultura, elixe non renderse ao capitalismo e a cultura como produto.

Podemos estar de acordo ou non coa súa visión, o que está claro é que espertou en nós un momento para a reflexión… como aquela que el mesmo fixo no momento en que soubo que tiña que preparar a súa presentación.

E ti? Que camiño elixes…?

Grazas Alberto por compartir con nós as túa experiencia, as túas inquedanzas e facilitarnos esas pautas tan interesantes que poderemos aplicar a partir de agora aos proxectos que desenvolvamos.

 

Pau Rausell de pé fronte ao alumnado que vemos de costas, nun momento da sesión. Tras el podemos ver a pantalla coa súa presentación, centrada na economía da cultura

Economía de la cultura. Con Pau Rausell

Por Gael Herrera

Pau Rausell se dedica al análisis económico de la cultura. Él viene del mundo académico, relacionado con investigación, números y estadísticas, la clase se avecina terrible! Pero tranquilos, es gracioso. Empieza jactándose de que es uno de los pioneros que se han dedicado constantemente a especializarse en el campo de la economía de la cultura. Nos advierte que: en su consultoría no sólo investigan, sino que también tienen voluntad de hacer cosas con gente del mundo artístico y gestores culturales.

En Econcult, la unidad de investigación de la Universidad de Valencia que dirige, han captado más de dos millones de euros como objeto de análisis de la investigación. Lo dice con orgullo y advierte que esto va a más: el interés está en crecimiento.

Tipos de proyectos que hacen:

  • Sostenuto: Efectos de las actividades culturales y creativas en procesos de innovación social
  • Artes escénicas a mundo de automóviles (las empresas tienen mucho interés en interactuar con todo lo creativo)
  • Intercambio entre espacios culturales (coworking, incubadoras) como se gestionan en Asia y en Europa intercambiando visiones. * Anécdota del jefe de coworking en china consiguiendo
    contratos para todos sus coworkers (ideón)
  • Estudio de economía colaborativa
  • Relación entre los sectores textiles y creatividad: La creatividad y el diseño como herramientas de revitalización del sector textil
  • Trasking Mobilidad entre agentes culturales y academias culturales. Se han generado muchas redes entre estas conexiones improbables. Conectan el mundo creativo y la empresa
  • Designers Escape: El diseño como facilitador de la innovación urbana.
  • Emprendimiento Creativo
  • Mesoc: Medición de la dimensión social de la cultura y los impactos socioeconómicos de las políticas culturales.

Hay muchísimas convocatorias para hacer este tipo de estudios. Un consorcio exitoso requiere tener diferentes perfiles de gente indeseable de mediación cultural. Es difícil entrar en la rueda eh! Pero mantenerse en la rueda no es difícil. Pau! ¿Donde enviamos el curriculum? Además de todo esto, Econsult hace otras cosas:

  • Asistencia técnica en Burkina Faso
  • Elaborar la candidatura de conseguir que Valencia sea capital mundial del diseño (lo consiguieron)
  • Ahora van a hacer el plan estratégico de cultura de Jerez
  • Hacen muchas cosas más con Culturalink, la consultora que dirige Tony R, Murphy, (estuvo con nosotros la semana pasada) que se lo salta y ahora va a la parte filosófica…
La economía es una ciencia social que explica las elecciones de los individuos

Pau Rausell na sétima edición do Curso de Experto Universitario en Xestión e Innovación Cultural. Na súa sesión falou da súa especialidade como investigador e consultor: a economía da culturaLa economía es una ciencia social. Tratan de explicar el comportamiento de las personas desde distintos prismas. Respecto a la dimensión cultural (individuo-símbolo) lo hacen desde el punto de vista de la economía que es su especialidad. Lo que les aporta es:
– Si quereis entender la cultura olvidaros de la economía (vale, estoy perdida) porque la economía no entiende bien la cultura.
– Compara la cultura con una madeja de lana de colorinchis.

La economía es individualismo ya que es la persona que toma decisiones. Los individuos tratan de maximizar la utilidad. Se piensa un coste beneficio-coste. Como nos ve con cara de pasmados nos pone un ejemplo de yogurt de piña de 50 céntimos del Mercadona para que entendamos mejor. Gracias. ¡Seguimos!

El análisis de la realidad nos permite convertir la realidad en ecuaciones que cambiando numeritos pueden extrapolarlo a otras cosas. Lo aplican para el yogurt, para el teatro o para tocar
la guitarra. Lo tienen muy sintetizado y chanado. Se disculpa por no dejarnos hablar nada y nos hace una pregunta, contestamos pero ahora nos “riñe” por opinar varios a la vez. Vaya! Acaba de “reñir” a otro compañero. Dice que los economistas son más sencillos. Ha vuelto a corregir a otra compañera. Y lo que dice otra compi lo vuelve a explicar pero mejor! Ante la sugerencia de poner una barra de cervezas para una consultoría de un supuesto alcalde para que la gente acuda al teatro, le ha encantado.

Las cuatro soluciones que da como economista son:

  • Incrementar beneficios
  • Reducir costes
  • Modificar Preferencias ( a largo plazo)
  • Remover restricciones (sociales, físicas, aforos, pre-reservas…)

Esto vale para el yogurt y para el teatro! En España hay muchas encuestas donde se puede sacar muchísima información. Cuesta tres clics encontrarlas en internet! Seguramente en el INE – Hábitos y consumos culturales.

 

Todo se puede medir

Pau Hace unas tablas gráficas llenas de nubes de puntos que son una estimación, es una valoración media del grado de interés. Con eso hace una formula en una línea de regresión de puntos y le da un resultado que no he entendido, pero Pau está entusiasmado y es capaz de leer un montón de cosas en ese gráfico! Pon un economista en tu vida. Ojo! He acertado una pregunta! Y no me
ha reñido! Es simpático Pau. Sabe mucho.

Está interesante el gráfico ahora que nos lo está explicando bien, y se pueden hacer muchísimas lecturas muy muy interesantes para analizar preferencias, anhelos, restricciones, barreras… en fin
un montón de pistas que desde el punto de vista instrumental nos ha dado una simplificación que hace un retrato razonable. Pau asegura que TODO se puede medir. Hay cosas que no son fáciles, pero todo se puede medir. Está muy entusiasmado con ello.

Los eventos culturales nos reconoce que no se puede comparar al yogurt de piña porque sabe que tienen un grado de certeza más elevado de que si la película que va a ver le va a valer la
pena. Se llama bienes de experiencia y hasta que no terminas no sabes si en el consumo cultural y ese tiempo invertido te ha valido la pena. Hay un amplio margen de incertidumbre y esto hace que seamos mucho más conservadores. (Comentario personal de la bloguera: esto es un punto super interesante a nivel sociológico, un concepto que no lo había extrapolado de esta manera).

Vivimos a la deriva porque nuestro sistema de producción no sabe cómo va a reaccionar el mercado. La empresa del yogurt sí sabe cuánto más o menos se va a consumir. Pero es que en el
sector de la cultura es muy difícil saber. ¡Va más a la deriva! Se destruyen muchos libros que no se venden! Por otro lado nos cuenta que están creando una APP al estilo Netflix que se aprenderá tus gustos. Esta app está generando controversia en la sala, porque si te recomienda más de lo mismo no podrás experimentar otras cosas. Pau está tomando nota y seguramente lo trasladará
a los de la app para incorporar los comentarios de la clase.

Ojo! Es verdad todo se puede medir. Un compañero se la quiere dar con queso y dice que el pelo erizado viendo una obra no se puede medir…. Pues Zasca! Ojo a este medidor de energía.

 

¿Todo se puede controlar?

La probabilidad de ser reelegido alcalde es mayor si el ultimo año le das caña al gasto en Cultura. La economía de la cultura permite que algunas cuestiones estén más basadas en laPau Rausell no CEU en Xestión e Innovación Cultural, falando de economía da cultura
evidencia. Tiene mucha más contundencia a la hora de defender un argumento. La economía como herramienta para el análisis sectorial de las actividades ligadas a la
cultura y la creatividad…

(Hemos hecho una vuelta a la app. Están aun con la app, y necesitan informáticos y estar más encima de la aplicación. Está convencido de que será un éxito. Son unos pillines, convierten en
valores monetarios valores intangibles. Por ejemplo un sistema de subastas para preguntar precios, preguntas trampas… hay un buen equipo detrás de todo esto y no se les escapa nada!)

El objetivo de la política cultural es que exponerse a experiencias culturales sea transformador. Hay 3 tipos:

1- Experiencias culturales que no suelen ser de no mercado (por ejemplo, un poema en casa)
2- Hay otra que llegan del sistema público y educativo
3- Economía de mercado, experiencias culturales de mercado (te vendo el libro)

Si queremos que la economía de la cultura crezca tenemos que aceptar que otras experiencias de no mercado se conviertan en mercancías.

La UNESCO definió que es cultura y ya no se discute: La cultura es todo lo que constituye nuestro ser y configura nuestra identidad. Hacer de la cultura un elemento central de las políticas de desarrollo es el único medio de garantizar que éste se centre en el ser humano y sea inclusivo y equitativo. Están elaborando un análisis sectorial que puede causar controversia, son cuestiones complejas por su nivel de síntesis y los consensos que hay hasta el momento.

Pau saca unos nuevos gráficos y son datos interesantes pero es un lío. Todos en clase queremos un descansillo. Se nota en el ambiente. Son las 18.33. Pau sigue con súper energía y parece que
no tiene ganas de parar. Antes de dejarnos ir confiesa que ha sido una exposición muy técnica y hay una risita tonta en la clase porque sí, este final ha sido duro. Los gráficos finales casi acaban con nosotros, que somos de letras. Pero reconozco que es muy importante la labor que están haciendo y que hay que tener en cuenta cómo creadores de contenidos culturales. Break!

 

La Economía de la cultura como análisis de las fuentes de financiación de las actividades culturales

Volvemos! Y hablamos de quién financia las actividades culturales. El dinero lo ponen el sector publico (Europa, administración española), tercer sector (mecenazgo, asociaciones y fundaciones, responsabilidad social corporativa) y sector privado (desde la demanda y desde la oferta).

Recursos que provienen del sector privado
1- Cines teatros y espectáculos
2- Novelas y libros infantiles
3-Museos bibliotecas y parque zoológicos
4- Instrumentos musicales

Atención! Hay margen para gastar mucho más. Una responsabilidad de política cultural sería incentivar que la gente se gaste más dinero en cultura. Pau tiene dudas de que si funcionará el BONO CULTURAL. Hay que esperar un tiempo para saberlo y medirlo, claro. Claves para conseguirlo:

-Estrategias para orientar a la demanda (ofrecerles aquello que quieren consumir y por lo que están dispuestos a pagar) y ello requiere un mayor conocimiento de la demanda.
-Estrategias de bienes y servicios adaptadas a las características del territorio y de los ciudadanos que lo ocupan
-Estrategias de pedagogía comunicativa sobre los notables beneficios del consumo cultural.

Cultura y turismo

Ahora abrimos un melón: utilizar los sectores culturales para atraer turistas. Es lo que se suele hacer en España. Es una complicada relación. Utilizar la cultura para atraer turistas es como
darle a los cerdos caviar a un sector que está produciendo salchichas. No se está entendiendo bien… Lo que Pau propone es que el sector turístico ya funciona. Que hay que separar los dos
conceptos.

Estamos todos K.O con lo de que la cultura genera mucho más ganancias que el turismo. Ya que hay más para salarios en la cultura. Estamos incrédulos. Pero se recuerda sueldos de actores
famosos, de directores, de gastos en campañas, espectáculos exitosos (El Rey León, Circo del Sol, Portamerica…).

Incrementar cultura nos hace más ricos. El turismo gasta ciudad y la cultura crea ciudad. Desde la oferta podemos comentar que la tasa de rentabilidad puede ser muy muy alta. Como comentario se podría decir que debería haber más fondos buitres que compraran obras culturales! (Dios mío! Nos pervertimos!) Hay mucha incertidumbre, pero como se pille un pelotazo lo flipamos: Harry Potter, Circo del Sol, Rey León, película exitosa, festival consolidado…

Perooo… ahora Pau baja el tono y se pone tierno para comunicarnos que hacen falta en el ecosistema cultural muchas personas altruistas, ya que una gran parte de la humanidad necesita
expresarse. Han hecho estudios sobre ello y la gente que trabaja en el sector cultural suelen tener mejores estudios, peor salario, pero están mucho más satisfechos!

Busquemos métodos para tener activos a muchos agentes en el campo cultural: mecenazgo convencional (son los padres) Si se desgrava sale de los bolsillos del ciudadano. No
es modelo anglosajón. Es un engaño, si es mas del 50% lo pagamos nosotros. El crowfundig lo pasa a toda leche. Ya se va al sector público:

  • Europa: en fin, cada vez hay mas dinero a política de innovación y cada vez hay más panoja para cultura. En el power point que nos envía podremos ver cuales son esos programas.
  • España: quien más gasta son los ayuntamientos, que es bueno porque se acerca al ciudadano, pero se gasta peor: menos planificación, menos visión estratégica….Hay que reclamar porque se ha bajado el presupuesto desde 2008. Se acabó la crisis y se han recuperado pero otros sectores no. Reclamación yasca. A lo chitón han ido sacando ganancias.

 

La economía de la cultura como programa de política económica y su relación con el desarrollo

La política cultural debe plantear modelos basados en la cultura y la creatividad. Esto ahora se pone denso. Ya es un activismo político bastante serio: Nivel parlamento europeo.
Es un discurso ganado pero no se sabe cómo empezar a aplicarlo. Y ahora qué? La UNESCO tiene claro el papel de la cultura, es una idea que ha calado, pero hay pocas evidencias de casos de éxito. ¿Qué se hace? ¿ Cómo vamos más allá? En Econcult  son los que más controlan y nos va a decir lo que saben. Atentos!

Haz políticas para crear empleo y va a mejorar la capacidad económica de esas regiones que lo incrementen. Si Galicia Incrementara 1 punto los ocupadores de los sectores culturales y
creativos significaría un incremento de la productividad de más de 4.000 euros, que es bastante. Está completamente de acuerdo. Indiscutible.

Nos ha mostrado en su estudio una tesis con unos resultados sorprendentes. Ya que si se incrementa esta política cultural beneficiaría en todos los sectores a la sociedad.
Pau en su plan de recuperación propone en Valencia contratar a 200 mediadores culturales. Pagar 20.000 euros al año como sueldo y que hagan lo que quieran. Su hipótesis es que son más
altruistas que la media y que van a dar la talla. Pero el proyecto no pasó el primer corte.

Una charla muy interesante que nos ha dado un montón de números que avalan el convencimiento de que la cultura es un motor dinamizador y evolutivo de la sociedad.

Tony R. Murphy desenvolve a súa parte da sesión sobre dereitos culturais. Está sentado na mesa do profesor e parte do alumnado toma nota do que explica

Dereitos culturais da cidadadía: novos marcos de referencia na xestión cultural. Con María Camino Barcenilla e Tony R. Murphy

Por Lucía Rodríguez

 

Rematamos a primeira semana de dobre sesión cunha interesantísima conversa ó redor dos Dereitos culturais da cidadanía, novos marcos de referencia na xestión cultural. Da man de María Camino Barcenilla Tirapu (xefa de Desenvolvemento Estratéxico da Dirección Xeral de Cultura de Navarra) e de Tony R. Murphy (consultor e investigador experto en políticas culturais) falamos dos principais retos e tendencias dentro do sector público. Achegáronnos iniciativas que se están levando a cabo fóra de Galiza.

 

Mª Camino Barcenilla achegounos a Lei Foral de Dereitos Culturais de Navarra. Aínda que o xermolo desta lei está na Conferencia Sectorial da Cultura (Pamplona, 2015), a primeira reunión do grupo de traballo foi en xaneiro de 2017 e este traballo continuou durante dous anos: procesos participativos, negociacións… ata aprobarse en xaneiro de 2019. Os obxectivos que se marcaron na creación da lei antes de iniciar a redacción da mesma, foron poñer en relación as políticas culturais, a xestión cultural e os dereitos culturais. Negociouse con tódolos grupos políticos e conseguiuse non ter ningún voto en contra.

A Lei Foral de Dereitos Culturais de Navarra quixo poñer en valor a relación entre as políticas culturais e os dereitos culturais, para ter un campo normativo que marcara a política cultural da administración pública en Navarra con independencia da situación política que houbera en cada momento. Marcaron un precedente establecendo un contexto, un marco, que traza liñas de traballo a longo prazo.

María Camino Barcenilla, xefa de desenvolvemento estratéxico da Dirección Xeral de Cultura, expón fronte o alumnado a súa parte da sesión sobre dereitos culturais. No seu caso, falando da experiencia arredor da Lei Foral de Dereitos Culturais de Navarra, pioneira no EstadoQuixéronse recoñecer con esta lei os dereitos culturais como dereitos de carácter fundamental (somos culturais por natureza, repite Mª Camino), establecer oportunidades de igualdade de acceso á cultura, constatar que os dereitos culturais son a base indispensable para o desenvolvemento integral do ser humano e que os procesos participativos quedaran recollidos e asegurados nesta norma.

No comezo da súa exposición, Mª Camino fixo fincapé na importancia de adquirir coñecementos profundos das teorías culturais que son claves para despois levar a cabo as praxes. Saber de onde partimos, ter en conta o pasado, o histórico, o recorrido, o contexto no que nos movemos para chegar a dicir que o noso marco actual é o dos dereitos culturais. Tamén recalcou a importancia de ter en conta o contexto e o alcance da lei para lexislar. O contexto, a diversidade cultural, a idiosincrasia… Non vale a mesma lei para tódolos territorios, o que sirve nun lugar non quere dicir que se vaia poder implementar noutro.

Explicounos que a política cultural ten dúas formas: directa e indirecta. A indirecta é o campo normativo, aquel que podemos xerar dalgunha maneira para que non sexa cortopracista, que xere uns marcos de traballo (relación entre as políticas culturais e o mundo xurídico). E así, os mecanismos de acceso e participación nos procesos poidan quedar asegurados. A política cultural indirecta é clave para crear ecosistema.

Remata María Camino admitindo que o proceso de creación da Lei de Dereitos Culturais de Navarra foi custoso pero que están (e poden estalo) orgullosas da creación. Xa que a día de hoxe tanto as entidades locais, coma o departamento de cultura ou o asociacionismo, todo o mundo, se está acollendo ó que está recollido na lei para aplicalo, permitindo así unha mirada de futuro.

 

*O departamento de Cultura fixo unha diagnose das profesións da cultura; actualmente están traballando nunha lei para as profesións da cultura. Interesante traballo ó que seguirlle a pista.

 

Da experiencia navarra á máis recente de Canarias

 

A segunda intervención foi da man de Tony R. Murphy, que nos achegou outra lei que se atopa na súa fase final de tramitación de emendas parciais e que se votará en pleno a mediados de decembro deste ano 2022, a Lei do Sistema Público de Cultura de Canarias. Comezou a intervención cunha reflexión crítica do modelo de política cultural dominante en Occidente: este modelo non dá máis de si, está esgotado. Úrxenos superalo canto antes. Considera que este modelo non dá máis de si porque é inxusto, ineficaz e ineficiente.

Destacou a incompetencia da política cultural pública coma unha das máis notables carencias deste sistema. “É unha política difusionista e de oferta cultural”. Este modelo, de democratizaciónO consultor Tony R. Murphy expón na sesión sobre dereitos culturais a súa experiencia no proceso da Lei do Sistema Público de Cultura de Canarias cultural, formúlase en termos de acceso e difusión de bens culturais escasos mais non de diversificación das formas culturais, expresións  culturais das maiorías culturais ou de promoción da creatividade. Aboga Tony por unha lectura máis expansiva dos dereitos culturais non limitándoa só ó acceso e á participación.

No traballo que están levando a cabo coa Lei do Sistema Público de Cultura de Canarias buscan agora unha lei puramente administrativa que asegure unha eficacia e unha eficiencia no impacto na vida das persoas; que fixe obrigacións precisas ás administracións culturais e dea garantías precisas á cidadanía.

O Dereito permite e ancora os dereitos na vida real. Esta é unha lei de articulación do sistema e de garantías, non de dereitos sociais. A idea clave da lei é a idea de sistema: rede de colaboración, coordinación, cooperación e cogobernanza regulado xuridicamente. Na que cada unha das partes son relevantes pero o todo, o conxunto, é o máis importante.

Esto pareceume moi interesante: os diferentes poderes públicos prestan multitude de servizos pero só os que se consideran realmente relevantes para a vida social se organizan como sistemas. Toma como referencia de reflexión e de traballo o funcionamento dos outros dous grandes sistemas públicos: o educativo e o sanitario.

Para Tony, a precondición para que unha política cultural sexa efectiva é a capacidade cultural. Esto son as condicións nas que as persoas teñen a liberdade substancial de producir cultura, de moldear o seu entorno cultural e de interpretar as expresións culturais do outro. Porque, conclúe, “a cultura é relevante se é valiosa vitalmente nas experiencias das persoas normais vivindo normalmente”.

Recoñeceulle Tony á Lei Foral de Dereitos Culturais de Navarra que conseguiu mover o centro de gravidade das institucións á cidadanía (fin do Estado como ofertante e difusor), centrando o foco na cidadanía como suxeito de dereitos, fixando garantías específicas para esta por medio da lexislación cultural.

 

Finalizamos a sesión concordando en que os dereitos culturais son dereitos humanos. Que non podemos facer o mesmo unha e outra vez e esperar resultados diferentes (citando a Einstein), temos que cambiar o paradigma. Para iso Mª Camino dinos que sempre hai que buscar aliados, non renderse (algo no que coincide de pleno cunha das ideas da sesión anterior cando Encarna Lago, xerente da Rede Museística Provincial de Lugo, nos falaba da importancia da negociación, da escoita activa, da empatía, da procura de aliados). A cultura é transversal, invítannos a traballar con esto, a abrir as miradas, a mente; a que subministremos servizos de excelencia para que a xente faga e veña facer.

 

Sentados fronte ao alumnado, o coordinador do Curso Sergio Lago (esquerda), Encarna Lago, xerente da Rede Museística Provincial de Lugo, referente de museoloxía social e inclusión, e Carlos Lorenzo, técnico de cultura do Concello de Carral

Os marcos e retos do sector público galego, con Carlos Lorenzo e Encarna Lago. Accesibilidade e inclusión, con Ángeles Miguélez

Por Sonia Miralles

Nesta xornada achegámonos ao traballo da xestión cultural dende a perspectiva do sector público galego. Foi un privilexio poder escoitar de primeira man a tres profesionais cun longo percorrido neste ámbito, que compartiron con nós a súa experiencia de moitos anos. Transmitíronos a complexidade do contexto no que desenvolven o seu traballo, os retos que afrontan, as limitacións coas que se atopan. Mais tamén ás ilusións e motivacións que lles levan a seguir adiante, convencidos da importancia que ten a cultura como elemento de transformación social.

 

O primeiro en intervir foi Carlos Lorenzo e falounos do seu traballo dentro da administración pública a nivel municipal. Os concellos son os maiores inversores en cultura. Actúan como mediadores entre a creación e o público, fomentan e propician hábitos culturais, fortalecen o tecido económico da cultura. Son, polo tanto, creadores de patrimonio.

Un problema recorrente na administración municipal é o cambio de uso dos orzamentos de cultura en momentos de crise. Isto acontece porque as liñas de actuación en política cultural non sempre están claras. Estamos ante o que Carlos Lorenzo denomina “a área pobre da administración”. A xestión no sector público debería ser moi diversa, pois tratándose de diñeiro público, o nivel de responsabilidade tería que ser máximo, “ter sempre presente que o noso xefe é a cidadanía”.

Respecto ás funcións do técnico de cultura nun concello pequeno como Carral, estas son moi diversas. Debe desempeñar múltiples tarefas, tanto de xestión como de protocolo, comunicación, etc. O ámbito de actuación está moi vencellado á programación de actividades e eventos nos auditorios e casas de cultura municipais. Tamén é importante o traballo coas asociacións e, dende hai uns anos, coas empresas culturais.

Conclúe Carlos Lorenzo dicíndonos que o maior reto para a xestión cultural a nivel municipal é poder ter unha planificación estratéxica.

 

Encarna Lago, pola súa banda, achegounos o seu traballo como xerente da Rede Museística Provincial de Lugo. Relatounos como foi o inicio da Rede, como se atreveron a mudar o modo de traballar, se activaron, insistiron nas súas ideas ata crear unha nova museoloxía posta ao servizo das persoas. Non querían traballar de maneira allea ao territorio, como nun laboratorio. Querían una cultura para as persoas, para a vida. Así pois, os marcos dende os que se traballa deben poder moverse para dar resposta a novas narrativas e relatos, dar novos froitos e permitir o acceso á cultura por riba de todo.

Hai que poñer no centro as persoas, o seu benestar, traballar as igualdades, facelo dun modo sustentable, transversal, creando vasos comunicantes. Buscar que te lexitimen organismos externos mediante avaliacións ou auditorías, que analicen se as estratexias levadas a cabo son as correctas.

Encarna Lago defende que é posible unha xestión cultural socio-afectiva, para isto é necesario crear una rede baseada na maxia, na ilusión, na emoción. Créanse afinidades, cohesión social. Despois o cambio é posible. A cultura non representa egos, senón colectivos.

Un exemplo que ilustra a filosofía de traballo de Encarna Lago é a colocación da rampla de acceso no Museo Provincial de Lugo e que Ángeles Miguélez (educadora na Rede Museística Provincial de Lugo e especialista en avaliación e asesoramento a entidades culturais) pasou a relatar ao inicio da súa intervención.

 

Accesibilidade e inclusión na cultura

Segundo nos explicou Ángeles, o primeiro punto para unha “Cultura accesible e inclusiva” é a accesibilidade, seguida pola integración, a inclusión e a igualdade. Dábase a circunstancia,Ángeles Migúelez é traballadora da Rede Museística e está especializada no ámbito da inclusión. Na súa intervención, que é o momento que recolle esta imaxe, falou do seu criterio como profesional e da súa experiencia como usuaria que pese a contar cunha entrada na parte traseira do museo adaptada ás persoas con mobilidade reducida, estas persoas non entraban no museo. Sentían que era un espazo no que non se lles tiña en conta ou eran admitidos soamente pola porta de atrás. A catalogación BIC do edificio facía imposible unha intervención na fachada e ningún político se molestaba en encontrar unha solución, así que se tomou a resolución de acabar con esta discriminación: fabricouse en secreto unha rampla de madeira que foi colocada de noite pola Asociación de Carpinteiros. Ao día seguinte, Día das Persoas con Discapacidade, o museo amañecía cunha rampla disposta a acoller a todas a persoas sen diferenciación. (Só anos despois poido ser instalada a definitiva).

Ángeles Miguélez falounos igualmente da transformación do Museo do Mar no museo máis accesible de Galicia e doutras medidas que foron acometidas baixo o seu asesoramento, tendo en conta que a accesibilidade é “o grado no que un servizo/espazo pode ser usado por calquera persoa”. É máis, a cadea de accesibilidade ten que ser completa, dende a recepción da información, aos medios de transporte, as webs, etc. “A discapacidade é a relación da persoa co seu entorno. Se o entorno é accesible a discapacidade desaparece”.

Estas medidas son imprescindibles para o 10% da poboación. Necesarias para o 40%. Confortables para o 50%. Polo tanto o conxunto da sociedade sae beneficiado.

Na integración, córrese o perigo de limitar ás persoas nun “gueto”, polo que este concepto non lle  gusta demasiado, e prefire traballar no sentido da inclusión (cando derribamos as barreiras mentais, propias e alleas e deixamos que os destinatarios destas accións sexan suxeitos activos e non simples receptores. Ex.: Proxecto “Fotografía a cegas”) e da igualdade (Todos somos axentes transformadores. Ex.: Intervención na Capela de Santa María).

 

Estas tres intervencións abriron espazos de reflexión sobre o dereito de todos os cidadáns a ser partícipes na vida cultural e nos procesos culturais e creativos; sobre as limitacións actuais e retos das administracións públicas e sobre o rol dos xestores culturais.

Diego Parajó durante unha das dinámicas de grupo coas que explica o traballo en equipo

Técnicas para o traballo en equipo e ferramentas colaborativas. Con Diego Parajó

As primeiras xornadas do Curso son para ir entrando en contacto con determinadas cuestións que lle serán necesarias ao noso alumnado para desenvolver os seus proxectos culturais. E para aterrar en conceptos que entendemos que son útiles en  calquera contexto -académico e profesional- para o traballo en equipo.

Para iso hai unha sesión específica, adicada a dinámicas e ferramentas colaborativas, liderada por Diego Parajó. Unha sesión que ten, aparentemente, moito de xogo, pero na que todo ten un porqué. Nela, mediante unha serie de dinámicas, o alumnado é capaz de entender rapidamente conceptos complexos e tomar decisións concretas. Como, por exemplo, con que persoas formar un equipo de traballo para os vindeiros meses.

O equipo de titores

Momento na aula da sesión adicada ao traballo en equipo, cos titores saudando ao alumnado. Están de pé fronte ao grupo Diego V. Meizoso, Sonia Díaz e Diego Parajó. Na pantalla vemos a Beatriz Fontán, que só puido asisitir en liña, e á dereita a Sergio Lago, titor e coordinador do Curso

 

A sesión comezou cunha presentación do equipo de titores, xa que na primeira xornada desta edición non estiveran todos. Así, ademais de propio Diego Parajó e de Sergio Lago, que é quen coordina o Curso, puidemos coñecer a Diego V. Meizoso, Sonia Díaz e, mediante conexión virtual, a Beatriz Fontán. Elxs serán quen acompañe ao alumnado no devir dos seus proxectos dende a súa área de especialidade: deseño e desenvolvemento de proxectos, comunicación cultural e marketing cultural e públicos.

 

Mans á obra!

Tras este pequeno encontro, chegou o momento de pasar á acción, saíndo da aula cara unha das zonas comúns da planta baixa da facultade. Alí comezamos a facer grupos respondendo ás preguntas que nos facía Diego sobre nós mesmos e que serviron para ir atopando nexos comúns entra as persoas que forman parte desta sétima edición. Ao acabar, ademais de ter xa o xeo dos primeiros encontros roto, quedara feito un mapa de perfís.

Perfís que serviron para artellar grupos cos que construír. Neste caso unha estrutura sostible con vinte espaguettis, unha nube de azucre e unha tira de celo. Tras pouco máis dun cuarto de hora descubrimos que nin a estrutura máis alta gaña nin a máis cativa ten todo perdido e que o resultado final depende de como somos capaces de desenvolver de maneira eficiente os nosos recursos e de como artellamos, arredor diso, as capacidades do equipo. Porque, en base a todas estas experiencias, nesta sesión quedaron tamén pre-establecidos os grupos de traballo.

Logo dun descanso, Diego achegounos, a través da súa propia experiencia profesional, ás metodoloxías áxiles. E a ferramentas para traballar en equipo de xeito sostible e organizado que o alumnado aplicará dende xa no desenvolvemento dos seus proxectos.

 

Momento da sesión de Diego Parajó adicada ao traballo en equipo, cunha achega teórica a técnicas e ferramentas na aula

 

Como vedes, foi unha sesión intensa, de aprender literalmente facendo e, tamén, moi divertida 😊

Marcos Lorenzo, nun momento do debate xerado arredor da súa exposición sobre políticas culturais en Galicia

Comezamos o curso 2022-23 debatindo con Marcos Lorenzo sobre políticas culturais

Tiñamos moitas ganas de que chegara o 7 de outubro para recibir ao noso alumnado e poñernos cara e, por fin, o día chegou. O Curso comezou na cafetería da facultade, xa que foi o punto de encontro inicial no que atoparnos e dirixirnos xuntas á aula desta sétima edición.

De pé fronte ao alumnado temos (de esquerda a dereita) a Isabel Neira, directora do Curso, Gonzalo Rodríguez, co-director, Marcos Lorenzo, impulsor no 2014 do Curso, técnico de cultura e docente da parte de políticas culturais, e Sergio lago, xestor cultural, impulsor do Curso con Marcos e actual coordinador académico Como vén sendo habitual, acompañáronos nesta primeira sesión Isabel Neira e Gonzalo Rodríguez, profesores da facultade de Ciencias Económicas da USC e co-directores do Curso, como anfitrións da benvida na que tamén participaron os promotores do CEUXiC, Marcos Lorenzo e Sergio Lago.

Houbo tempo para presentacións e unha primeira toma de contacto máis social, trala que chegou o momento de entrar en materia co primeiro contido do programa do CEU en Xestión e Innovación Cultural: da man de Marcos Lorenzo, achegámonos ás políticas culturais públicas dende unha perspectiva galega.

 

 

A quen se dirixen as políticas culturais?

A segunda parte da sesión estivo sobre todo marcada polo debate arredor de cuestións como que son políticas culturais, a quen benefician ou a quen se dirixen. E reflexións relacionadas cos non-públicos da cultura, o buenismo do discurso tan recorrente de que a cultura é boa de por si ou a distinción entre prácticas culturais e consumo cultural.

Unha sesión dinámica e intensa que serviu para aterrar en varios conceptos sobre os que seguiremos afondando e tamén para coñecernos un pouquiño mellor. Para iso, continuamos o debate fóra da facultade, onde ás veces acaban de asentarse ideas e agromar prometedores proxectos 😉

 

A semana que vén seguimos a #aprenderfacendo #aprendercompartindo!

A imaxe corresponde á primeira sesión so Curso 2018-19. Marcos Lorenzo e Sergio Lago, xunto a Isabel Neira, dan a benvida ao alumnado da quinta edición

Todo listo para a sétima edición!

É xa cuestión duns poucos días: unha edición máis -e xa van sete!- chega o momento de poñernos cara equipo do Curso e alumnado para comezar a #aprenderfacendo. 😉

Será o venres 7 de outubro cando, por fin, bote a andar o CEU en Xestión e Innovación Cultural 2022-23, cunha sesión inaugural na que, ademais de benvida e presentacións, haberá tempo para achegarse ao primeiros contidos do Curso, da man de Marcos Lorenzo e Sergio Lago.

Aulas presenciais e aprendizaxe práctica

O CEUXiC ofrece unha formación práctica e titorizada, baseada no intercambio de coñecementos con profesionais en activo e no deseño en equipo dun proxecto cultural. As sesións celebraranse na Facultade de Ciencias Económicas do campus compostelán todos os venres lectivos e un xoves ao mes -habitualmente o último- en horario de 16:30 a 20:30. As aulas rematarán a finais de maio de 2023, logo de desenvolver este programa.

A parte non presencial estará apoiada na titorización mediante ferramentas telemáticas, de uso habitual en contextos profesionais. En total, a formación desenvólvese en 300 horas, que supoñen 30 créditos.

O Curso ofrece tamén a posibilidade (ata o 30 de setembro de 2023) de prácticas profesionais, de carácter voluntario, en empresas e entidades de referencia no sector.

Titulación propia e oficial da USC

Como todos as edicións, o alumnado deste curso 2022-23 é un grupo heteroxéno en canto a perfís, focos de interese e ámbitos de especialización, pero todxs teñen en común o interese por exercer a súa actividade no sector cultural de xeito sostible e innovador.

O CEUXiC é unha formación interesante para persoas recén graduadas que buscan un eido de especialización; profesionais do sector -público ou privado-que precisan actualizar coñecementos e acreditalos; persoas emprendedoras ou creadoras que queren saber como auto-xestionar o seu proxecto ou persoas cun ámbito de traballo ou formación próximo ao cultural (social, pedagóxico, divulgativo,…) para as que as metodoloxías e coñecementos que abordamos resultan útiles.

Ademais, trátase dunha titulación propia da USC, recollida na súa oferta de posgrao e formación contínua, polo que ao remate ofrece unha titulación oficial.

 

Se tes interese en participar nesta edición envía este formulario e informarémoste sobre a dispoñibilidade de prazas 

 

Sesión do CEu en Xestión e Innovación Cultural da USC adicada ao traballo en equipo e a dinámicas de grupo

A USC amplía o prazo de inscrición no Curso

A USC vén de ampliar o prazo de inscrición na 7ª edición do CEU en Xestión e Innovación Cultural, unha xestión sinxela á que aínda podes acceder dende aquí.

 

O Curso de Expert* Universitari* en Xestión e Innovación Cultural é unha titulación propia da Universidade de Santiago -incluída na súa oferta de Posgrao e Formación Contínuade especial interese para profesionais culturais que queren actualizar ou acreditar os seus coñecementos, así como para conectar profesionalmente co eido e novas tendencias na xestión cultural. Isto inclúe tamén a persoas recén graduadas ou en proceso de formación que buscan un eido de especialización; persoas emprendedoras ou creadoras que queren auto-xestionar os seus proxectos; ou persoas de ámbitos próximos ao cultural, para as que as metodoloxías e coñecementos que aborda o Curso resultan útiles.

O Curso aborda a proceso de converter unha idea nun proxecto viable e sostible, incorporando coñecementos que van dende o deseño e a organización dun traballo en equipo ata o financiamento e a produción, pasando por dinámicas participativas e de mediación comunitara, coñecemento e xestión de públicos, comunicación ou estratexias dixitais.

Podes ver aquí o programa completo! E tamén podes consultar aquí, polo miúdo, o equipo docente desta sétima edición.

As aulas comezan en outubro

O CEUXiC ofrece unha formación práctica e titorizada, baseada no intercambio de coñecementos con profesionais en activo e no deseño en equipo dun proxecto cultural.

As sesións celebraranse na Facultade de Ciencias Económicas do campus compostelán todos os venres lectivos e un xoves ao mes -habitualmente o último- en horario de 16:30 a 20:30. As aulas comezarán en outubro e rematarán a finais de maio de 2023.  A parte non presencial estará apoiada na titorización mediante ferramentas telemáticas, de uso habitual en contextos profesionais. En total, a formación desenvólvese en 300 horas, que supoñen 30 créditos.

O Curso ofrece tamén a posibilidade (ata o 30 de setembro de 2023) de prácticas profesionais, de carácter voluntario, en empresas e entidades de referencia no sector.

Non deixes de solicitar a túa praza! 😉