{"id":7386,"date":"2023-03-14T16:40:05","date_gmt":"2023-03-14T15:40:05","guid":{"rendered":"https:\/\/edu.xestioncultural.com\/?p=7386"},"modified":"2023-03-14T16:40:05","modified_gmt":"2023-03-14T15:40:05","slug":"cooperacion-comunidades-e-conecemento-en-rede-con-sofia-coca","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edu.xestioncultural.com\/es\/2023\/03\/cooperacion-comunidades-e-conecemento-en-rede-con-sofia-coca\/","title":{"rendered":"Cooperaci\u00f3n, comunidades e co\u00f1ecemento en rede. Con Sof\u00eda Coca"},"content":{"rendered":"

Por Sabela Brand<\/strong><\/p>\n

Na clase do d\u00eda 24 de Febreiro de 2023 tivemos a visita de Sof\u00eda Coca, a responsable de xesti\u00f3n do co\u00f1ecemento e relaci\u00f3ns coa comunidade en ZEMOS98, e unha das impulsoras da cooperativa. ZEMOS98 \u00e9 unha cooperativa nada no ano 1998 que actualmente se adica a desenvolver procesos de mediaci\u00f3n que activan relaci\u00f3ns entre activistas, artistas, acad\u00e9micas, fundaci\u00f3ns e instituci\u00f3ns p\u00fablicas; po\u00f1endo en valor procesos pol\u00edticos e culturais para o cambio social.<\/p>\n

O primeiro que fixemos na sesi\u00f3n de hoxe foron unhas din\u00e1micas de presentaci\u00f3n. Primeiro present\u00e1monos individualmente e despois, Sof\u00eda prop\u00faxonos unhas preguntas \u00e1s que ti\u00f1amos que contestar ensinando unha cartolina verde se pens\u00e1bamos que a resposta era verdadeira, ou con unha vermella se polo contrario, consider\u00e1bamos que a resposta era falsa.<\/p>\n

A partir desta din\u00e1mica e dalgunha an\u00e9cdota que nos contou Sof\u00eda, conseguimos co\u00f1ecer un pouco m\u00e1is ZEMOS98 e os valores da cooperativa. Pero a\u00ednda faltaba co\u00f1ecer a historia, e explic\u00f3unola a trav\u00e9s dos diferentes proxectos.<\/p>\n

 <\/p>\n

A s\u00faa historia en proxectos<\/strong><\/h4>\n

Festival ZEMOS98 (1999 \u2013 2015)<\/strong><\/p>\n

No ano 1998 xurdiu ZEMOS98 como asociaci\u00f3n para crear un festival audiovisual e dixital que supo\u00f1\u00eda un espazo de investigaci\u00f3n marcado pola cultura cr\u00edtica e o avance dixital. Con el trataban de amplificar con eventos culturais, debates que xa exist\u00edan na sociedade.\u00a0Facer este festival supuxo traballar cunha metodolox\u00eda na que, sen querelo, comezaron a utilizar o concepto de mediaci\u00f3n: entender o festival como un espazo diverso e que dimin\u00fae a desigualdade.<\/p>\n

Educaci\u00f3n expandida (2010 \u2013 2011)<\/strong><\/p>\n

Educaci\u00f3n expandida, en realidade \u00e9 o festival pero con outro nome. Representa o v\u00ednculo sobre a vocaci\u00f3n de aprender en comunidade e reflectir unha tensi\u00f3n sobre o que senten cos espazos educativos actuais.\u00a0Nesta edici\u00f3n do festival fixeron conferencias, talleres… e d\u00e9ronse conta de que non ti\u00f1an que soamente xerar eses procesos, sen\u00f3n que as metodolox\u00edas ti\u00f1an tam\u00e9n que axudar e ti\u00f1an que sa\u00edr deses espazos acad\u00e9micos formais t\u00edpicos. E foi aqu\u00ed cando se foron acercando m\u00e1is ao concepto de mediaci\u00f3n, que para eles ten que ver con cavar t\u00faneles<\/em>, con canalizar fluxos de relaci\u00f3n.<\/p>\n

Campa\u00f1a de avais para Coop57 (2012)<\/strong><\/p>\n

O ano 2012 supuxo un gran cambio para ZEMOS98. Era o momento previo a constitu\u00edrse como cooperativa. Ti\u00f1an unha d\u00e9beda bancaria de 150.000\u20ac aprox. e decidiron pedir axuda a COOP57. Con eles lanzaron unha campa\u00f1a onde buscaban avalistas que puideran pagar a d\u00e9beda en caso de que eles non chegaran a conseguilo. A campa\u00f1a sa\u00edu ben, consolidouse o v\u00ednculo co entorno da econom\u00eda social e solidaria e fundaron a cooperativa, pero sen deixar de ser asociaci\u00f3n. Isto permitiulles manter a antig\u00fcidade e poder operar desde distintas naturezas.<\/p>\n

\"\"<\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

Copylove (2012-2014)<\/strong><\/p>\n

Copylove xurdiu no contexto das mobilizaci\u00f3ns do 15M, onde se empezou a falar moito m\u00e1is dos coidados, do feminismo e de p\u00f3r a vida no centro. Todo isto materializouse nun proxecto de investigaci\u00f3n e d\u00faas edici\u00f3ns do festival.<\/p>\n

O proxecto de investigaci\u00f3n iniciouse de maneira local, en Sevilla, como unha rede informal de xente que pertenc\u00eda a asociaci\u00f3ns, colectivos… con posicionamento feminista e quer\u00edan saber que parte ocupaban os afectos e os coidados na s\u00faa\u00a0pr\u00e1ctica coti\u00e1. Neste proxecto, xeraron unha ontolox\u00eda que lles serviu para interpretar e reflexionar sobre estas cuesti\u00f3ns dos afectos e os coidados.<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Pedagox\u00eda dos coidados (2016-2018)<\/strong><\/p>\n

Copylove expandiuse a formato internacional con este nome. Destas edici\u00f3ns sacaron un paper que se pode consultar en: pedagogyofcare.eu<\/a><\/p>\n

Devenir Internacional (dende o 2010)<\/strong><\/p>\n

Devenir internacional foi o primeiro proxecto europeo que fixeron, colaborando coa European Cultural Fundation, e grazas a este proxecto formaron unha rede que os puxo en contacto con colectivos europeos, o que fixo m\u00e1is f\u00e1cil os seus seguintes proxectos europeos: Remapping Europe (2012-2014), Displaced Ion Media (2016-2018) e Medioactivism (2019-2021).<\/p>\n

 <\/p>\n

Proxectos actuais<\/strong><\/h4>\n

Artilleria (Dende o 2019 )<\/strong><\/p>\n

O concello de Sevilla adxudicou unha licitaci\u00f3n \u00e1 entidade francesa CentQuatre para a definici\u00f3n dun modelo de xesti\u00f3n e coordinaci\u00f3n transaccional para o centro Magallanes_ICC da F\u00e1brica de Artiller\u00eda. Este proceso est\u00e1 coordinado polo ICAS (Ilustre colegio de abogados de Sevilla) e co-financiado a trav\u00e9s do Programa Operativo de Cooperaci\u00f3n Transfronteriza de Espa\u00f1a-Portugal Interreg V-A POCTEP.\u00a0O papel de ZEMOS98 neste proxecto \u00e9 o de ser o nexo, como axente local, entre Sevilla e o CentQuatre.<\/p>\n

Creatures (2020-2022)<\/strong><\/p>\n

No marco deste proxecto foi no que xurdiu o xogo de mesa Commonspoly, un xogo que premia a cooperaci\u00f3n entre os participantes e invita \u00e1 reflexi\u00f3n de maneira l\u00fadica sobre os bens com\u00fans. ZEMOS98 describe este xogo na s\u00faa web como \u201cuna herramienta ideal para introducir las teor\u00edas del procom\u00fan y el cooperativismo de forma pedag\u00f3gica\u201d.<\/p>\n

Creatures \u00e9 un horizonte 2020 coordinado polas universidades de Aalto e Sussex co que quer\u00edan medir o impacto social de varios proxectos. No caso de ZEMOS98, quixeron medir o impacto que ten o xogo de mesa en canto \u00e1s pr\u00e1cticas colaborativas, modelos de cooperaci\u00f3n e todo o que intentan reflectir no xogo.<\/p>\n

Cancelad\u00edsimxs (dende o 2020)<\/strong><\/p>\n

Cancelad\u00edsimxs tr\u00e1tase dun proxecto diferente ao resto. \u00c9 unha newsletter onde o equipo de ZEMOS98 intenta compartir a s\u00faa visi\u00f3n do mundo. \"\"Non soamente os proxectos en modo spam, sen\u00f3n comentar memes, noticias actuais…<\/p>\n

Concomitentes (Dende 2018)<\/strong><\/p>\n

Tr\u00e1tase dunha colaboraci\u00f3n que te\u00f1en con Concomitentes axudando \u00e1 Unidade Pedi\u00e1trica de Tenerife. Este proxecto comezou por intentar facer a contorna do hospital m\u00e1is agradable para as familias e os nenos que ti\u00f1an que estar hospitalizados e acabaron sa\u00edndo varios novos proxectos: on podcast, La cuidateca e Hospitalario <\/em>(un conto ilustrado coa colaboraci\u00f3n de El Hematocr\u00edtico).<\/p>\n

 <\/p>\n

Unha vez comentados todos estes proxectos, fomos ao descanso e ao volver falamos das metodolox\u00edas que usaban na cooperativa. Sof\u00eda falounos de que todos os anos realizan unha memoria econ\u00f3mica e utilizan unha metodolox\u00eda chamada rentabilidade social aplicada aos proxectos<\/strong>. Isto permite valorar a dimensi\u00f3n m\u00e1is intanxible dos proxectos como o co\u00f1ecemento adquirido, a aprendizaxe, satisfacci\u00f3n… E ao cruzalo coa rentabilidade econ\u00f3mica de cada un dos proxectos sacan unha t\u00e1boa onde poden valorar e debater os proxectos que realizan.<\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

A mediaci\u00f3n<\/strong><\/h4>\n

A parte de mediaci\u00f3n comezou con un clip sobre a diferencia entre a traduci\u00f3n literal e a interpretaci\u00f3n. Isto serviu para exemplificar que a mediaci\u00f3n non trata soamente de trasladar unha mensaxe, sen\u00f3n que a mensaxe, nese traxecto ten que ser cuestionada, mediatizada, cambiada… No propio traballo de mediaci\u00f3n xa est\u00e1s xerando discursos, a propia mediaci\u00f3n \u00e9 un \u201cevento\u201d cultural.<\/p>\n

Ese \u201cevento\u201d que ten ZEMOS98 no que se efect\u00faa esta mediaci\u00f3n \u00e9 Planea, un proxecto cultural que xorde por parte da Fundaci\u00f3n Daniel y Nina Carasso, creando unha rede de arte e escola. Desde esta fundaci\u00f3n quer\u00edan dotar de recursos a unha rede para que fixera moito m\u00e1is pola arte e pola escola, e decidiron investir nesta rede, que comezou como piloto na Comunitat Valenciana, Madrid e Andaluc\u00eda con ZEMOS98 como coordinadores da rede estatal e da andaluza.<\/p>\n

ZEMOS98 traballa nesta rede da seguinte maneira: van a centros educativos p\u00fablicos e fan un diagn\u00f3stico xunto co equipo directivo, para ver cales son as problem\u00e1ticas dese centro e cal ser\u00eda o proxecto art\u00edstico que se poder\u00eda propo\u00f1er no que acabase participando a totalidade do centro. Isto tendo en conta a itinerancia do profesorado, intentando que o proxecto non recaia nunha \u00fanica persoa. O que intentan \u00e9 xerar pequenas estruturas nos centros que despois poidan quedar ah\u00ed a\u00ednda que cambie o equipo directivo ou se marchen os profesores, que sexa unha cultura de centro.<\/p>\n

A modo de resumo deste proxecto, das s\u00faas li\u00f1as de actuaci\u00f3n e dos principios, deixo a continuaci\u00f3n unha infograf\u00eda que Sof\u00eda utilizou na s\u00faa presentaci\u00f3n:<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

Para rematar a aula, visualizamos un v\u00eddeo de Anastasia Makridou que fala sobre o rol de ser mediadora:<\/p>\n