Produción cultural: festivais e eventos. Con Xulio Cordeiro

Por Rubén Capelán

Comezamos a sesión dedicada a festivais e grandes eventos coa presentación do poñente, Xulio Cordeiro, cunha longa e diversa traxectoria profesional pola que é considerada unha figura de referencia na produción musical galega.

Actualmente é responsable de produción da Cidade da Cultura de Galicia, 0dirixindo, entre outras, a produción do concerto de Björk, os programas Cidade Imaxinaria e Atardeceres no Gaiás, o ciclo Nexos e os Premios da Cultura Galega. Anteriormente coordinou para La Fábrica de Chocolate e Esmerarte, producións como o Cultura Quente e Vigo Transforma. Foi socio e director de XXL Produción e Loxística, manager de Berrogüeto, tour manager de Luar na Lubre, responsable técnico en xira do Centro Coreográfico Galego, así como director de produción do Festival de Ortigueira.

Xulio anúncianos que a sesión vai a ter dúas partes diferenciadas, unha primeira de técnicas e estruturas e unha segunda de lexislación. Pon enriba da mesa, tamén dende o principio, que a súa formulación non é para nada académica: el vén do terreo de xogo e vainos debuxar o que pasa nunha produción de festivais e grandes eventos, porque nós, como impulsor*s de proxectos, temos que saber un pouco de todo. Se nos falan de certos conceptos e termos técnicos, temos que saber o que son, de que nos están a falar.

 

Imos diferenciar a produción técnica de eventos ao vivo da produción en cine, teatro… son dous tipos de produción ben distintas. Por outro lado, “o produtor é un trilero”, trata sempre de que todo o mundo estea contento, para o cal é moi básica a empatía: poñerse no lugar da outra persoa para entender as situacións e saber que pasa en todo momento. Este concepto de empatía, por certo, será salientado en varias ocasións durante a sesión.

Pois ben, partimos dunha gran idea de evento que temos e que ás veces naceu nun lugar inesperado (cos amigo*s nun bar tomando algo), pero, esa gran idea hai que plasmala! Pois ben, que necesitamos saber ou decidir? Uns obxectivos, o lugar, a data, o aforo, se é gratis ou de pago, etc,… E unha vez definido isto teremos que facer un estudo de necesidades, divididas en dúas clases: as derivadas do perfil do evento e as derivadas do rider de artistas.

Para as derivadas do perfil do evento o ideal é poñerse as botas e as luvas e ir ao lugar onde será o noso evento. Cunha cámara, cun metro, un caderno de notas, e ver así as necesidades no propio espazo (aforo, valado, seguridade, accesos,..). Posteriormente, xa no ordenador e usando ferramentas coma o Autocad, Sketch Up e Google Earth, convén elaborar un plano ou dous diferenciados (un para produción e outro para público). Esta fase é das máis importantes, así que recomenda tomarse moito tempo, porque o aforraremos no futuro.

En canto ás necesidades derivadas do rider de artistas, debemos distinguir o técnico e o de hospitalidade (se ben poden ir xuntos no mesmo documento). No rider técnico inclúense todas as necesidades técnicas do artista en canto a son, iluminación, escenario, backline… mentres que no rider de hospitalidade fálase de condicións de comodidade do artista (horarios, comidas, bebidas, aloxamento, espazos privados…). Para entender isto amósanos exemplos reais de riders cos que traballou, na súa experiencia profesional. Como última recomendación neste apartado, coméntanos a importancia de negociar sempre antes todo o que inclúen os riders; e, se algo non o poderemos cumprir, comunicarse co artista canto antes, para poder atopar alternativas e solucións, fóra da vórtice do día do evento.

Neste punto dedicámoslle os últimos minutos a coñecer termos básicos relacionados con todas as áreas presentes nun festival ou gran evento, conceptos básicos que temos que controlar minimamente para poder funcionar no eido da produción.

 

2018 02 21 CEU Xulio Cordeiro 2Pois ben, despois de este aluvión imprescindible de termos e trucos que calquera produtor* ou director* dun festival ou gran evento debe coñecer, volvemos ao punto de partida da análise das necesidades do noso proxecto, xa que unha vez estudiadas estas, temos que poñelas en tempos nun plan de produción.

Para elo partimos da data do evento e imos cara atrás debullando cada fase de produción até o comezo. Neste punto da aula Xulio comenta que as infraestruturas son un dos piares dun festival. Un bo “produtor de infras” soluciónache o 80% dos problemas; ademais temos que ter en conta que o stage manager deberá estar o día de montaxe do escenario, para situar as ramplas, as escaleira… En definitiva, ordenar ben a súa casa antes do día sinalado.

Unha vez detallado o plan de produción podemos elaborar un orzamento de produción, para o que é recomendable partir dunha situación ideal para despois ir rebaixando, e, deste xeito, ver que postos non poden desaparecer, tendo en conta tamén as necesidades das empresas contratadas.

Co orzamento ben redactado imos ao promotor* a presentarllo, e se é aceptado comeza a produción (e a contratación e coordinación de todas as necesidades). Rematamos esta parte da aula coa lista da documentación imprescindible para produción: planning montaxe, horarios/escaleta, follas de ruta, folla de coordinación de transfers e rooming list.

 

As cuestións legais dun evento

Chegamos agora á parte de lexislación e normativa a ter en conta na produción de festivais e grandes eventos. Como primeiro consello, Xulio recomenda comunicarlle á Delegación do Goberno a realización do evento, para que así, en caso de calquera incidente importante, xa saiban de que evento lles estamos a falar. En canto aos seguros, o de responsabilidade civil é obrigatorio e cada empresa participante no evento deberá ter o seu e o evento en si terá o seu propio seguro. Outros seguros complementarios son: suspensión por cancelación (climatoloxía ou ausencia do artista). Como anécdota curiosa, coméntanos que para demostrar a suspensión do evento por mor do mal tempo, lle paguemos a un notario que certifique que chove moito e que é imposible realizalo.

Outra das obrigas en materia de seguridade é o plan de autoprotección, destinado a unir a prevención de riscos laborais e as situacións de emerxencia de todas as empresas que participan no evento. Neste plan avalíanse posibles problemas e se lles dá solución. Por outra banda, e como ferramenta moi útil para a coordinación do persoal de seguridade (privado e público), existe a posibilidade de solicitarlle á Xunta a presenza dun CECOP (centro de coordinación e operativa), en forma de furgón-camión no que hai unha persoa de cada corpo (bombeiros, policía,..) que están xuntas nese espazo, de tal xeito que, no caso de emerxencia, as decisión sexan tomadas conxuntamente.

Como peche á aula, comentamos a entrada en vigor no vindeiro xullo da Lei 10/2017 do 27 de decembro, e espectáculos públicos e actividades recreativas de Galicia.

Rematamos así unha intensa aula, chea de contidos técnicos básicos e imprescindibles para desenvolverse no campo da produción de festivais e grandes eventos, contados dende a formulación realista de que, detrás dunha gran produción, hai unha enorme cantidade de recursos e persoas, coas que temos que empatizar e saber coordinarnos para acadar un resultado óptimo para todas.

Produción cultural: eido expositivo. Con Agar Ledo

Por Verónica Arán

 

Este mércores comezamos a sesión, cunha primeira parte impartida por Sergio Lago, que nos fixo unha breve introdución ás fórmulas xurídicas para poder operar como un xestor/a cultural.

Centrándose na práctica profesional, o xestor/a cultural pode operar

Por conta allea:2018-02-14 sesión Agar Ledo 5

  • Na Administración pública, empresas, entidades sociais, etc,…
  • Bolsas, residencias, prácticas remuneradas…

Por conta propia:

  • A nivel individual
    • Mediante colaboracións esporádicas: cursos, conferencias, coloquios.
    • Como autónomos
  • En fórmulas xurídicas colectivas

Traballando, tanto por conta allea como por conta propia, temos que ter en conta os dereitos e obrigas, os requisitos legais e responsabilidade persoal que temos que cumprir como traballadores culturais, como poden ser as altas e baixas (I.A.E, Seguridade Social, RETA) , as retencións de traballo, IRPF, os diferentes tributos IVE, etc,…

Para entender mellor este tema nada como poder ver os diferentes modelos, que nos facilitou Sergio, de contratos, convenios, facturas e demais documentación sobre lexislación e temas xurídicos.

 

2018-02-14 sesión Agar Ledo 1A segunda parte da sesión sobre O eido expositivo correu a cargo de Agar Ledo, que ata hai uns días era a persoa responsable de exposicións do MARCO, Museo de Arte Contemporánea de Vigo, onde ten dirixido e coordinado os proxectos expositivos durante unha década. Actualmente está a facelo no Auditorio de Galicia,  en Santiago de Compostela.

Antes de comezar coa explicación sobre a xestión e a coordinación de exposicións, Agar Ledo, fixo fincapé no que é unha exposición e na figura do comisario/a:

Unha exposición é un lugar de experimentación que implica un posicionamento; é unha construción que depende, non só dos traballos seleccionados, senón tamén da relación que se establece entre eles,  entre que se ve e quen o está a ver.

O comisario/a é un autor/a, un investigador/a, un filtro, educador/a, mediador/a cos públicos pero tamén entre o mundo da arte e as estruturas de poder, é un avogado/a, un narrador/a, director/a de orquestra. É aquel que introduce a práctica crítica no campo da organización de exposición e o desenvolvemento de públicos.

 

As fases de produción dunha exposición son:

  • A presentación ou elaboración do proxecto, o seu estudo e aceptación.
  • O desenvolvemento do proxecto: tanto a coordinación técnica coma a xestión económica e administrativa.

Á súa vez, as exposicións podemos clasificalas en: de produción propia, externa e coprodución.

 

É moi importante saber que unha exposición debe enmarcarse 2018-02-14 sesión Agar Ledo 3nun contexto propicio á súa realización. Pero ¿como chega un proxecto o museo? A chegada pode ser mediante a súa presentación por parte dun comisario/a, dunha empresa de xestión cultural, dunha institución pública ou privada, por encargo do museo ou centro a un comisario/a externo, por produción propia con persoal interno, por convocatorias abertas…etc.

 

Os contidos dun proxecto de exposición ou dun plan da exposición poden ser:

  • O título
  • A presentación sintética do tema tratado e da articulación das obras
  • Un listado de artistas/obxectos incluídos na exposición
  • No caso de obras/obxectos preexistentes: unha ficha técnica e imaxe. A localización das pezas e o listado de prestamistas
  • No caso de obras/obxectos producidos especificamente para esta exposición: unha descrición e as características principais
  • O deseño expositivo axustado á dimensión das salas de exposición
  • O deseño de programas públicos e de actividades paralelas
  • A posibilidade de coprodución
  • O orzamento provisional do proxecto. As fontes alternativas de financiamento

 

E, por último, saber que a posta en marcha dunha exposición temporal pódese dividir en cinco fases:

1. Preparación

A designación do comisario/a, a selección de artistas e obras, a investigación e localización de obras, os contactos previos con prestamistas e a redacción dos formularios de préstamo.

2. Coordinación

Os acordos cos axentes externos que interveñen na exposición, a selección da empresa de transporte e preparación do prego de transporte, a selección da empresa de seguros e a preparación das pólizas de seguro, a correspondencia e contactos periódicos con artistas, prestamistas e demais persoas e entidades implicadas.

3. Materiais e difusión

A edición do catálogo da exposición, a preparación e deseño da rotulación interna, o traballo co departamento de prensa e comunicación para a elaboración de materiais de difusión e o traballo co departamento educativo para a elaboración  da programación.

4. Recepción e rexistro de obras

A recepción dos camións de transporte no peirao de carga e descarga do museo e o rexistro de obras nos almacéns.

5. Montaxe

O deseño da montaxe das salas, o plano de montaxe, a verificación e control das condicións técnicas das salas para a exhibición e conservación das obras (temperatura, humidade, iluminación…), e a execución da montaxe.

 

2018-02-14 sesión Agar Ledo 2

 

Na terceira e última parte da sesión, despois dun pequeno descansiño, Agar Ledo convidounos ao Auditorio de Galicia a realizar unha práctica sobre todo o relacionado coas expos2018-02-14 sesión Agar Ledo 6icións, coa compañía do comisario Anxo Rabuñal.

Anxo Rabuñal fixo unha pequena presentación do proxecto, formado por unhas fotografías do autor Catalá Roca, un dos nomes máis importantes da fotografía española contemporánea, fillo e pai de fotógrafos, viaxeiro incansable que percorreu España durante medio século e retratou os vertixinosos cambios que se producían nos campos e na cidade.

Os alumnos dividímonos en catro grupos para realizar a práctica proposta, que foi un exercicio de orzamento para levar a cabo a exposición sobre fotografías realizadas en Galiza polo fotógrafo Catalá Roca.

 

Achegámonos un ano máis ao festival Escenas do Cambio

2017 02 CEUXV-visita-escenasdocambio 1

Visita a Escenas do Cambio de alumnos da edición 2016-17 do curso, con Pablo Fidalgo e a directora de Acción Cultural da CdC María Pereira

Nesta edición do curso tivemos de novo a sorte de recibir o convite da Cidade da Cultura para coñecer dende dentro o festival de inverno de teatro, danza e arte en acción Escenas do Cambio, que este ano acada a súa cuarta edición.

O festival, vinculado nun principio a espazos do Gaiás, avanza este ano na proposta iniciada na pasada edición de levalo a outros lugares da cidade. Así, podemos atopalo en máis escenarios composteláns, como son o Salón Teatro, o Principal, o CGAG  e a sala Agustín Magán, no centro sociocultural do barrio de Santa Marta.

 

Cartaz da primeira edición do festival (2015)

Cartel da primeira edición do festival (2015)

 

Precisamente neste último tivo lugar a nosa cita con Pablo Fidalgo, que é o director artístico do festival, e con María Pereira, directora de Acción Cultural da Fundación Cidade da Cultura. Con eles falamos da organización e deseño do certame, unha hora antes de poder gozar da posta en escena do coreógrafo portugués Miguel Pereira, que participa en Escenas do Cambio con Miguel meets Karima.

O convite incluía quedarnos trala posta en escena para poder intercambiar impresións co autor, ademais da posibilidade de asistir a unha segunda proposta, desta volta no Teatro Principal: Light Years Away, da artista Edurne Rubio.

Valoración de los recursos y elaboración del presupuesto. Con Miguel Martín

Por Marta González

Esta semana contamos en el aula con la presencia de Miguel Martín, jefe del departamento de Promoción Cultural do Concello da Coruña. Licenciado en Ciencias Políticas, Sociología y Administración y Dirección de Empresas. Máster en Organización de Servicios de Orientación Profesional y Empleo. Entre 2005 y 2009 fue director del IGAEM y de AGADIC, por mencionar una pequeña parte de su amplia experiencia laboral en el campo de la cultura.
Si bien cuando se trabaja en el ámbito de la cultura lo que verdaderamente cuenta son los resultados, la parte artística, es muy importante dedicarle tiempo y esfuerzo a la parte económica y, sobre todo, a los presupuestos, para conseguir un maximización de los recursos con los que vayamos a contar. De esta premisa surgió una de las sesiones más sesudas y dinámicas en lo que hasta ahora llevamos de curso, en una tarde donde se fueron alternado la parte expositiva y la realización de supuestos para una mejor comprensión práctica de la temática de la clase.

 

Comenzamos la primera parte de la jornada hablando de los presupuestos y del análisis de los principales componentes de los gastos. Partiendo de la base de que no hay reglas fijas, y que siempre dependerá de la naturaleza de la actividad a desarrollar, se hizo hincapié en la necesidad de organizarlos siempre en una relación ordenada y lógica.

En la gestión presupuestaria  se suelen hacer estas tres clasificaciones:

  • Económica: hace referencia a la naturaleza de los gastos en que se incurren para llevar a cabo la actividad.
  • Orgánica: qué unidad de la Administración o qué departamento, si de una empresa privada se trata, tiene la potestad o la autorización para hacer ese gasto.
  • Funcional: hace referencia a la actividad a la que van a ir destinados esos recursos económicos.

Cuando de lo que se trate sea optar a subvenciones, debemos explicar detalladamente  nuestros costes sobre la actividad. Sin embargo, cuando el caso es una facturación a una empresa, lo importante es explicarle los servicios que se le van a ofrecer y el coste de los mismos.

 

En el apartado de ingresos, Miguel Martín nos habló de los tipos más habituales en las actividades culturales, recalcándonos que en la mayoría de los casos pueden existir incompatibilidades para vender un proyecto cultural que también recibiera una subvención.

A continuación pasamos al apartado de los conceptos del presupuesto de gastos, comenzando por la contratación laboral, donde los gastos de personal se convierten en una de las partes más importantes y complejas. Para ello nos presentó una serie de supuestos en los que trabajar en grupo y con los que aprendimos a calcular cuánto cuestan a la empresa, dependiendo de la duración de los contratos, y siempre partiendo los cálculos del salario bruto.

 

2018 02 07 miguel martin(7)Cálculos de cuánto cobraría un trabajador en base a salario X euros/mes: X x 14 (pagas anuales)= Y euros/año salario a pagar al trabajador.

Cuánto nos cuesta la SS del trabajador, en base a un cálculo de una media de 1/3 , puesto que los baremos de cálculo varían:
Y x 1/3= Z euros anuales en seguridad social

Gasto total anual del trabajador a la empresa:
Sueldo anual + SS anual

 

 

Al hablar de contratación laboral y de los gastos de seguridad social ligados a la misma, se abordaron en más detalle cuestiones sobre nóminas, Tcs, o el modelo 110. También comentamos las cuotas de autónomos si nuestra empresa tuviese alguno. Siguiendo con los tipos de gastos, ya con proveedores externos, una forma menos habitual pero no por ello imposible, serían los pagos con Certificaciones donde al colaborador se le retiene un 15% de la cantidad acordada, el cual se debe ingresar en Hacienda.

Y por supuesto de la forma más habitual de pago, la facturación, en el que la empresa deberá depagar el IVA correspondiente (además de la cantidad a abonar estipulada por el proveedor del servicio. Nuevamente se dividió la clase para trabajar en supuestos sobre estos temas ya que Miguel insistió en la importancia de facturar correctamente ya que es muy habitual que, por pequeños errores de cálculo, esta parte de los proyectos genere muchos problemas.

 

De vuelta del descanso, entramos de lleno en el apartado de 2018 02 07 Miguel Martín (1)gastos generales que son los que no están vinculados de forma directa a la producción de un determinado bien o servicio y son independientes del nivel de producción de la empresa. Pero son muy importantes, ya que son necesarios para hacer una imputación correcta de los gastos e ingresos del año, lo que nos permite hacer un cálculo correcto de lo que son los costes reales de cada actividad.

En referencia a estos gastos generales, hablamos también de los activos fijos, que habitualmente se tienen en cuenta a la hora de hablar de balance anual de la empresa, pero que se mencionaron en este aula  como posibles  gastos en algunos proyectos.

 

Concepto de activo fijo:

Bienes que no están destinados a la venta, sino a la producción de otros bienes y servicios. La permanencia en la organización es a largo plazo (superior a un año). Importe mínimo. Si es menos de 100€, se consideran gastos generales. Activos fijos materiales -inmuebles, vehículos, equipamiento informático, equipamiento técnico, mobiliario, …-  y activos fijos inmateriales -imagen corporativa, licencias, software, gastos de producción, etc,…-.

 

Problemática de los activos fijos:

En la gran mayoría de las líneas de subvenciones no se admiten inversiones en la adquisición de activos fijos. La alternativa son alquileres y la amortización es la depreciación, distribución en el tiempo de dicha adquisición.

2018 02 07 Miguel Martín (3)En este apartado es destacable mencionar que con el paso del tiempo las administraciones públicas que otorgan las subvenciones están abriendo la posibilidad de añadir, a los presupuestos de los proyectos, una parte proporcional de las inversiones. Aunque de momento sean muy pocas las que lo permiten, y bajo baremos que establece Hacienda, con unos márgenes de un máximo por año de un 15% y un total que no supere los 14 años y siempre manteniendo a lo largo del tiempo el criterio escogido para ello por la empresa.

Volviendo al esquema general de gastos generales es importante prestarle atención a los gastos de estructura, ya que puede suceder que todos los proyectos de la empresa sean rentables pero, al hacer el balance anual de las cuentas de la empresa, esta dé pérdidas. Es, pues, necesario que las actividades que lleve a cabo la empresa den para pagar estos gastos estructurales.

¿Cómo lo hacemos? Las formas más habituales, dependiendo de si hablamos de justificar subvenciones o de facturaciones son:

 

Subvenciones:

  • Aplicando un % por cien fijo que no sea muy elevado y se considerarían gastos generales.
  • Aplicando un % mayor pero en este caso habría que presentar facturas.

Facturación: Repercutirlo en la facturación de servicios.

Sea cual sea la situación, hay que asignar con sensatez una parte proporcional de esos gastos a los costes de cada uno de los proyectos que la empresa lleva a cabo.

 

Y como colofón final de la clase nos mostró la forma de calcular el margen comercial y el punto muerto, herramientas imprescindibles para reducir en lo máximo posible la incertidumbre, (que nos ayudarán a tomar decisiones respecto a precios), cuando ya entramos en la fase de distribución, donde vamos a incurrir en nuevos gastos pero donde al cabo de un tiempo también tendremos ingresos. Es decir, desde el principio del proyecto, y durante la primera fase de la distribución, tendremos un déficit que se irá reduciendo a medida que vayamos ofreciendo este servicio o bien obtengamos los primeros ingresos.

 

2018 02 07 miguel martin(8)

 

El margen comercial no es más que la ganancia por venta de determinado producto, ya que es la diferencia que existe entre el precio de venta y el coste del producto, ambos sin impuestos.

  • Cálculo del margen comercial: precio unidad-costes unidad

El punto muerto, punto de equilibrio o umbral de rentabilidad, es el número mínimo de unidades que una empresa necesita vender para que el beneficio en ese momento sea cero. Es decir, cuando los costes totales igualan a los ingresos totales por venta. A partir de este volumen mínimo de venta, este producto será rentable para la empresa, en la medida que la empresa consiga seguir produciéndolo y vendiéndolo.

  • Cálculo del punto muerto: costes fijos/(precio-costes variables)

 

Acabó la clase recordándonos la particularidad de los productos de la cultura, un sector en el que los productos, en la mayoría de los casos, no son rentables y tienen que ir de la mano de subvenciones para que sea posible su producción. Y  que, para que se dé el saldo de caja positivo, debemos poner la mayor atención en ser estrictos en los pagos y prudentes en los cobros. Además de ser sincero con las personas con las que se trabaja, sean de la empresa o no, si en un momento determinado van a cobrar un poco más tarde.

Programación e mediación cultural: falamos sobre práctica artística con María Lado, Mercedes Peón e Pela del Álamo no Consello da Cultura Galega

Por Rubén Rodríguez

Nesta sesión fixemos un percorrido polo Consello da Cultura Galega e rematamos cunha conversa aberta formada por Mercedes Peón, María Lado e Pela del Álamo.

O Consello de Cultura Galega

“¿Cantas das persoas que están aquí coñecen a páxina do Consello da Cultura?” Con esta pregunta comeza unha micro-2018 02 01 CCG (7)visita guiada por Dolores Vilavedra e Manuel Gago, que definen a sesión como unha boa iniciativa para abrir as portas do Consello da Cultura Galega aos futuros profesionais da xestión cultural. Para comezar, fixemos un breve percorrido polo espazo, pasando polo salón de actos, onde se fan as xornadas que organiza o Consello, a biblioteca, os despachos de comisións, xerencia e presidencia e falamos do Observatorio da Cultura Galega. Pero, en realidade, o interese da visita foi máis coñecer o que se fai que os espazos onde se fai.

Na sesión, contáronnos que o Consello da Cultura Galega existe dende 1983 e que é unha institución estatutaria; é dicir, está sometida a control parlamentario. Isto dálle unha certa autonomía respecto ao control do Goberno. O Consello comeza con absoluta precariedade e sen espazos físicos de traballo. O punto de inflexión márcao a presidencia de Carlos Casares. Casares fai unha aposta decidida polas novas tecnoloxías e decídese a investir en capital humano para o2018-02-01 (25) CCG desenrolo destas actividades. Grazas a isto, apóstase dende o ano 1999 por ter capacidade de desenvolvemento propio dos contidos, buscando a innovación da tecnoloxía para mostrar coñecementos dende a propia institución. Para iso, preséntannos o portal web como a ferramenta que os proxecta ao mundo. Esta iniciativa nace buscando unha mestura entre o mundo da tecnoloxía e os contidos culturais e co obxectivo de que a primeira experiencia que teña moita xente dentro do mundo dixital sexa en galego e con contidos galegos. O portal funciona como punto de recompilación da produción cultural contemporánea galega.

Entre as competencias do Consello da Cultura atopamos o fomento da lingua e a cultura galegas, a investigación e valoración das necesidades culturais, o análise do patrimonio cultural galego, a promoción cultural e o asesoramento aos poderes públicos. Con moita frecuencia, o Goberno diríxese ao Consello pedindo que redacte informes sobre a situación da cultura galega. Como peche final, dicir que no ano 2017 contou con aproximadamente 2,5 millóns de euros de orzamento.

 

A conversa

Nesta conversa, atopámonos coa perspectiva das persoas que intentan vivir da súa creación. O obxectivo é coñecer en primeira persoa que significa optar por unha carreira artística. Para iso, contamos coa poeta María Lado, a música Mercedes Peón e o creador audiovisual Pela del Álamo.

 

María Lado:Ser poeta é un gran florecemento da alma e un escaso florecemento económico”

María fala de que a súa dedicación exclusiva é a de escritora de poesía, xa que o seu oficio é moi pouco compatible con calquera posto de horario fixo. Decidiu deixar un traballo acomodado de oficina para poder dedicarse ao que mais lle gusta, aínda a risco de non poder pagar as facturas: “O feito de estar desocupada lévate a xerar o teu propio traballo, sobre todo polo medo de non chegar a final de mes”.

2018-02-01 CCG (26)Vivir de escribir poesía implica facer moitos recitais, obradoiros e traballos para nenos que están relacionados, mais ou menos, co que un fai. Di que gran parte do seu traballo é responder correos, preparar proxectos de acción de poesía, obradoiros, elaboración de dossieres, etc. Decidiu renunciar a un traballo fixo pola felicidade: “Sempre que comecei a escribir tiven moita facilidade para publicar e iso foi unha sorte na miña vida. Sinto que tiven moitas facilidades. Eu traballo sobre todo por pracer pero, durante moitos anos, facía moitas cousas por pura diversión. Actuar, escribir, conseguir que chegue a poesía a xente sempre me pareceu moi divertido. A sorte sempre hai que traballala.  O obxectivo non deber ser chegar a famoso, senón sentirte ben co que fas. Creo que en Galicia somos moitos creadores que acabamos sendo industria. Temos que asumir non só a parte creativa, tamén a parte de ser industria porque non a hai”.

 

Mercedes Peón: “Só perdura o que se repite en comunidade” 

Definíndose como unha persoa moi introvertida, decide transmitir cal é a súa perspectiva do ecosistema cultural falando dos seus presupostos ideolóxicos como artista. Parte da base de que existen culturas peculiares de creación colectiva, que nacen dos contidos dunhas persoas que teñen unha visión e uns códigos diferentes aos inoculados nunha realidade chamada globalización. Parte da base tamén, do suposto encarnamento dotado de supostos primixenios que non están mediados dende o exterior. Parte da base, de que non existen os xéneros que son fantasías violentas que intentan organizar unha bipolaridade inexistente, pasando polo filtro da súa subxectividade. Está certa de que, unha das partes fundamentais para que sobreviva o sistema cultural, pasa por ter coidado do que nos queda, do ecosistema en calquera parte do mundo, comezando  pola lingua: “A creatividade da linguaxe non ten normas, non necesita perdurar no tempo, so perdura o que se repite en comunidade”. Aconsella facer as cousas por pracer, ese medio camiño entre o comercial e o que un quere: “Ter un transo onde se para o tempo e chegar a un escenario con moita modestia”.

 

Pela del Álamo:Vivo en el equilibrio entre lo vocacional y lo alimenticio”

Decide falar  do proceso persoal, dos conflitos e potencialidades do traballo artístico: “En lo alimenticio tenía que hacer vídeos y trabajos de todo tipo y luego estaba la dirección del Curtocircuíto como una mezcla entre lo personal y lo alimentico”.  Partindo desa base pasou quince anos na procura do equilibrio e descubrindo o que realmente lle gustaba: o cine documental. Entende os proxectos como procesos persoais dos poden xurdir, ou non, obras concretas. Non é tanto a idea 2018 02 01 CCG (23)de facer esa película, se non de como vivir o proceso. Di que non lle interesa o cine por si mesmo, para el é unha ferramenta para dialogar coa realidade e cun mesmo. Non se sinte cineasta, nin se sinte vinculado co cine de ficción. A paisaxe é o punto de partida da maioría das súas pezas. Comenta que “este tipo de proceso no encaja con los tiempos de los procesos industriales. Cada uno debe hacer aquello con lo que se siente conectado. Solicitar ayudas en este tipo de procesos es complicado, porque resulta imposible encajar mis tiempos en los tiempos que exigen las bases”. Non todo o cine ten que ver coa construción de produtos, ás veces, ten que ver coa exploración persoal. Fala de que o traballo cinematográfico ten moito que ver con ter un gran bloque de pedra e comezar a traballar ata que tes a certeza de que chegaches a algo que serve para comunicar. Recoñece que este proceso de compartir as pezas tamén lle causa conflito: “Muchas veces me cuestiono ¿qué sentido tiene mostrar las películas? Me planteo el porqué: si yo ya he asumido que el cine documental es el producto audiovisual menos rentable, implica gasto y no tiene ningún tipo de retorno económico. No tiene esa función. ¿Por qué hay que enseñar la obra? La obra es algo íntimo”.